LinC interview kleur 24 highres
18-09-2017

“LinC is een ecosysteem waar alle geuren, kleuren en smaken van het culturele veld samenkomen.”

Met de vierde editie in gang, is Leiderschap in Cultuur (LinC) uitgegroeid tot een groot netwerk van culturele leiders. Maar wat maakt LinC nou zo waardevol? In een interview vertellen programmaleiders Iselien Nabben en Marjolein Verhallen over het succes van LinC en hun dromen voor de toekomst.

LinC is een leiderschapsprogramma voor pioniers in de culturele sector. Gedurende veertien maanden komen deelnemers eens in de anderhalve maand bij elkaar in Labs waar gewerkt wordt aan de inhoudelijke uitdagingen waar leiders in cultuur voor staan. Ze worden persoonlijk gecoacht, werken in intervisiegroepen en ontmoeten deelnemers van andere edities in Cultural Connections waarbij het gehele netwerk bijeenkomt. Samenwerking is in LinC de sleutel tot succes.

Wie zijn jullie en wat zijn jullie taken binnen LinC?
Iselien: “Ik ben programmaleider bij LinC en ik werk bij Kennisland. Ik houd mij bezig met organisatie- en leiderschapsontwikkeling en met maatschappelijke vernieuwing. Ik werk in de domeinen onderwijs, cultuur en zorg. Daarmee brengen we dus ook kennis en ervaring in LinC uit andere sectoren. De samenwerking met de Universiteit Utrecht, HKU en Coaching in Cultuur zorgt ervoor dat we een breed netwerk kunnen aanspreken van hoogleraren, docenten en coaches.”

Marjolein: “Ik ben programmaleider bij LinC en ik werk bij de Universiteit Utrecht. Binnen de UU ontwikkel en begeleid ik leerprogramma’s voor professionals, zoals LinC, en houd ik mij als adviseur bezig met thema’s als organisatie- en teamontwikkeling, leiderschap en procesbegeleiding. Iselien en ik zijn samen eigenlijk de motor die ervoor zorgt dat LinC blijft lopen. Wat ons verbindt, is dat we allebei een maatschappelijke bijdrage willen leveren; dat we het belangrijk en mooi vinden om mensen en organisaties op weg te helpen.”

Iselien: “Het begon voor mij bij het ontwerpen van het programma, nog voordat er deelnemers waren. De eerste groep was een groep van 20 mensen, vanaf de tweede editie zijn het er 40 geworden. Nu begeleiden we allebei een groep van 20 LinC-ers. We zijn er altijd bij; elk Lab, elk evenement. Daarbuiten doen we natuurlijk veel voorbereidend werk. Elk Lab moet weer opnieuw worden ontworpen en voorbereid. En we helpen de deelnemers bij het invullen van de vrije ruimte die ze hebben in het programma. We denken mee over wat voor ieder persoonlijk interessant is om te onderzoeken en te ontwikkelen.”

Schermafbeelding 2017-09-18 om 09.25.37

Op dit moment is de vierde editie van LinC bezig. Welk moment van de afgelopen edities is jullie het meeste bijgebleven?
Iselien: “Voor mij was is de eerste LinC groep een onvergetelijke ervaring. Het was echt een pioniersgroep en ik was natuurlijk ook voor het eerst programmaleider van LinC. We hadden het allemaal wel bedacht aan de tekentafel, maar nu was het opeens werkelijkheid. Dat was spannend. Je voelde dat alle ingewikkeldheden die speelden in de sector zich ook hier manifesteerden. In een soort mini-ecosysteem: De schuring tussen het artistiek en zakelijke perspectief en tussen beleid en praktijk kwam allemaal in de groep tot uiting. De mooiste herinnering was het afstuderen. We zaten daar allemaal in het academiegebouw van de Universiteit Utrecht te wachten op de minister, die vastzat in het verkeer en daardoor het certificaat niet kon uitdelen. Maar ze stonden wel allemaal samen op het podium, als de eerste lichting LinC.”

Marjolein: “Interessant genoeg zitten de meest bijzondere momenten inderdaad vaak meer op het einde. Maar soms ook halverwege. Dan is er zo’n spannend moment waar je denkt: ‘Waar gaat dit naartoe?’. Maar aan het einde, als je ze zo samen ziet, dan zie je echt wat voor een reis ze hebben gemaakt en welke ontwikkelingen het LinC-programma heeft opgeleverd, als groep en als individu. Ze kijken niet langer alleen naar hun eigen wereld en hebben verbinding gemaakt met elkaar. De afsluiting van LinC3 herinner ik als zo’n moment waar alles op z’n plek valt. Iedereen stond bij elkaar en onder begeleiding van muziek van het Rembrandt Frerichs Trio blikten alle deelnemers terug op het hele traject. Op de grond lag een tijdlijn en iedereen ging aan de hand van deze lijn terug naar de eigen leerreis: waar was het spannend, waar heb ik geleerd, welke beweging heb ik gemaakt in mijn leiderschap? Het was prachtig om te zien wat er toen voor inzichten en resultaten naar boven kwamen: daar doe ik het voor.”

Schermafbeelding 2017-09-18 om 09.27.44

Zijn er in zo’n groep dan nieuwe samenwerkingen ontstaan?
Iselien: “Wat opvalt is de concurrentie die ook in de sector speelt. We moeten immers allemaal van dezelfde taart snoepen. Ik weet nog dat in het vierde Lab, twee directeuren in de pauze zaken met elkaar deden, die van tevoren hadden gezegd dat ze het lastig vonden om samen in een leergroep te zitten. Er ontstaan daadwerkelijke nieuwe partnerschappen in LinC. Daarmee overwinnen ze het systeem dat hen aanstuurt tot concurrentie.”

Marjolein: “Dat is dus interessant. En de uitdaging is of ze de vooroordelen over elkaar kunnen loslaten en of ze openstaan om iets opnieuw te kunnen bekijken. Kunnen ze met aandacht en interesse luisteren naar elkaars verhaal? Dat proberen we in de Labs open te breken. Dat is onze rol als procesbegeleider: dat wij die vragen stellen en dingen in hen naar boven halen. Dat we ze kunnen laten inzien: ‘Wij kunnen gewoon samen zitten en praten omdat we dezelfde vraagstukken hebben. En hoe kunnen we elkaar dan versterken in plaats van niet naar elkaar te luisteren?’.”

Iselien: “Die verbinding met elkaar zorgt er ook voor dat je je minder snel uit het veld laat slaan. In de praktijk worden professionals en managers in cultuur vaak gestuurd door de waan van de dag. Dat betekent dat ze bij wijze van spreken de ene dag de toneelvloer vegen en de andere dag hele belangrijke strategische beslissingen moeten nemen. Door dat te herkennen bij elkaar instaat er ook een behoefte om samen die leiderschapsrol te herdefiniëren.”

Marjolein: “Er wordt veel genetwerkt bij LinC en er ontstaan zeker nieuwe samenwerkingen door LinC. Als je hebt meegedaan heb je ook echt een soort ‘keurmerk’. Dan heb je iets met elkaar gemeen. Je hebt een netwerk waardoor je professioneel kunt groeien en verder kan komen. Soms hoor je van LinC-groepen dat ze nog steeds samenkomen, nog steeds samen dingen bespreken en elkaar op weg helpen in volgende stappen in hun carrière. Dat vind ik heel mooi.”

Schermafbeelding 2017-09-18 om 09.32.32

Inmiddels zijn er meerdere programma’s zoals LinC. Wat onderscheidt LinC van de rest?
Marjolein: “Het bijzondere van dit programma is dat je echt wordt uitgedaagd op individueel en collectief niveau. Je kunt je niet aanmelden en denken: ‘Ik hobbel wel even mee’. Je moet echt meedoen. Dit programma gaat over jou, over de culturele sector en over de deelnemers als groep. In LinC komen alle geuren, kleuren en smaken uit het culturele veld samen. Mensen die normaal misschien niet zo snel met elkaar aan tafel zouden zitten, maar wel gedachtes over elkaar hebben. Het is een veilige zone waarin je alles met elkaar kunt bespreken en van elkaar kunt leren.”

Iselien: “Toen we begonnen met LinC was er in deze sector nog niet zoveel aanbod aan trainingen of opleidingen. En nu, vier edities later, komen de trainingen en leerprogramma’s voor kunst en cultuur plots als paddenstoelen uit de grond. Het is een beetje de tijd denk ik; er is meer behoefte aan. Bezuinigingen in de sector vragen om meer lange termijn oplossingen, dus leren, innoveren en ontwikkelen. Maar veel van deze programma’s zijn alleen gericht op het ontwikkelen van individuen. LinC werkt juist vanuit een groepsdynamisch uitgangspunt en is ook gericht op het versterken van een collectief.”

Hoe worden de deelnemers geselecteerd?
Iselien: “De selectie van de deelnemers is een belangrijk onderdeel van het succes van LinC. Er moet veel diversiteit in de groep zitten: jong, oud, verschillende functies, disciplines en verschillende ervaringen, artistiek en zakelijk. Deelnemers hebben zich weleens afgevraagd of het niet juist interessant is om een homogene groep te maken, zodat je elkaar sneller begrijpt en iedereen op hetzelfde niveau zit. Toch zit de meerwaarde van een leergemeenschap in het leren omgaan met verschil en van daaruit nieuwe dingen uitproberen.”

Marjolein: “Sommigen denken bij de start van het programma: ‘Is de rest wel interessant genoeg voor mij?’.”

Iselien: “Ja, inderdaad. Maar velen denken ook: ‘Ben ik wel interessant genoeg voor de rest?’.”

Wat zijn jullie toekomstplannen voor LinC?
Iselien: “Behalve dat we natuurlijk streven naar een LinC 5, 6, 7, 8, willen we heel graag het netwerk versterken. Ik zou graag zien dat LinC een soort beweging wordt, dat er duurzame en positieve energie vrijkomt. LinC is meer dan alleen een programma. Het is een broedplaats voor leiders in cultuur, waar van alles kan gebeuren. De ambitie is om er meer een platform van te maken, waar mensen samen kunnen komen, waar strategische partnerschappen uit voort kunnen komen, waar mobiliteit bevorderd wordt en waar oplossingsrichtingen bedacht worden voor prangende issues. Een platform dat serieus genomen wordt door beleidsmakers en adviesraden. Wat ook verassend is, is dat mensen van buiten de sector nu ook bij LinC willen. Ze denken: ‘Hé, dat is interessant. Daar gebeurt iets. Daar bruist het. Daar willen wij bij zijn’. Zo veranderen wij met LinC hopelijk ook het beeld dat je soms bespeurt in de buitenwereld: dat kunst en cultuur een linkse hobby is voor een kleine elite. Kunst en cultuur vormen een waardevolle bron voor creativiteit en nieuwe betekenisgeving. Er werken slimme mensen waar de samenleving profijt van kan hebben. Daarom zou het zo zonde zijn als LinC nu zou stoppen. Ik vrees namelijk dat dan ook deze beweging van vernieuwing en ontwikkeling stopt. En er kan nog zo veel meer uit voortkomen.”